Quy trình hút mỡ bụng chuẩn y khoa như thế nào?

Khi người bệnh đến khám, bác sĩ sẽ tiến hành đo lường và ghi nhận các chỉ số cơ thể cơ bản, bao gồm cân nặng, chiều cao và chỉ số BMI. Chỉ số này tuy không phải tiêu chí quyết định nhưng là cơ sở để ước tính lượng mỡ dưới da có thể lấy ra một cách an toàn trong một lần phẫu thuật. Theo khuyến cáo chung, lượng mỡ tối đa được phép lấy trong một ca phẫu thuật thường không vượt quá 5 lít, bởi vượt ngưỡng này sẽ gia tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Phần thăm khám lâm sàng thực sự quan trọng nhất là đánh giá chất lượng mô mỡ dưới da vùng bụng. Bác sĩ sẽ dùng tay kiểm tra xem lớp mỡ đó đồng đều hay tập trung theo từng vùng, độ đàn hồi da hiện tại ra sao. Đây là điểm then chốt: da bụng có đủ co hồi sau khi lớp mỡ bên dưới được loại bỏ hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thể sau phẫu thuật có gọn gàng hay còn tình trạng nhăn, chảy xệ. Với những trường hợp da mất độ đàn hồi nghiêm trọng, đặc biệt là sau sinh hoặc giảm cân đột ngột nhiều, bác sĩ cần cân nhắc liệu hút mỡ đơn thuần có đủ hay cần phối hợp thêm kỹ thuật khác.

Một phần không thể bỏ qua trong buổi thăm khám này là khai thác tiền sử bệnh lý nền. Người bệnh có tiền sử tiểu đường, rối loạn đông máu, bệnh tim mạch hay đang dùng các thuốc làm loãng máu cần được ghi nhận đầy đủ. Những yếu tố này không nhất thiết là chống chỉ định tuyệt đối nhưng sẽ ảnh hưởng lớn đến quyết định phương pháp gây mê, liều lượng thuốc bơm vào mô và thời gian theo dõi sau phẫu thuật.

Thông thường bước đánh dấu được thực hiện ngay trước khi vào phòng mổ, khi người bệnh đứng ở tư thế tự nhiên. Lý do phải đứng thay vì nằm là vì trọng lực ảnh hưởng đến sự phân bố của mỡ dưới da, và nếu đánh dấu lúc nằm, bác sĩ có thể đánh giá sai vùng tập trung mỡ thực sự. Bác sĩ sẽ vẽ các đường phân vùng trực tiếp lên da bụng, xác định rõ đâu là vùng cần lấy mỡ, đâu là vùng cần tạo đường nét và đâu là ranh giới không được can thiệp.

Kế hoạch phẫu thuật cá nhân hóa còn bao gồm việc ước tính lượng mỡ dự kiến lấy ra ở từng vùng. Điều này không phải ước chừng mà là tính toán dựa trên đánh giá độ dày mô mỡ dưới da, cân đối giữa các vùng để đảm bảo hình thể sau phẫu thuật không bị lõm hay mất cân đối. Một vùng bụng trên và bụng dưới không được lấy mỡ đồng đều sẽ để lại “bậc thang” rất khó xử lý về sau.

Ở bước này, người bệnh cũng cần được tư vấn thẳng thắn về kỳ vọng thực tế. Hút mỡ bụng tạo ra đường nét gọn hơn, phẳng hơn, nhưng không phải là giải pháp giảm cân và không loại bỏ được mỡ nội tạng. Nếu người bệnh kỳ vọng về một kết quả không khả thi về mặt giải phẫu, đây là thời điểm để bác sĩ điều chỉnh nhận thức.

Bước đầu tiên trong quy trình hút mỡ bụng là bơm dung dịch tumescent vào vùng cần can thiệp. Dung dịch này thường là hỗn hợp nước muối sinh lý, thuốc co mạch (epinephrine) và thuốc gây tê cục bộ. Epinephrine giúp co mạch máu tại chỗ, giảm thiểu chảy máu trong quá trình lấy mỡ, đồng thời dung dịch thấm vào mô mỡ làm tế bào mỡ “nở ra”, dễ bị phá vỡ hơn khi tác động cơ học. Sau khi bơm, bác sĩ chờ khoảng 10-15 phút để dung dịch ngấm đều trước khi tiến hành bước tiếp theo.

Việc loại bỏ mỡ dưới da được thực hiện qua một hoặc vài vết rạch nhỏ (thường dưới 5mm), qua đó bác sĩ đưa cannula vào bên trong. Cannula là một ống kim loại rỗng, đầu có lỗ hút và được nối với máy hút áp lực âm. Bác sĩ sẽ di chuyển cannula theo chuyển động qua-lại có kiểm soát trong nhiều hướng khác nhau để phá vỡ và hút mô mỡ ra. Chuyển động này không ngẫu nhiên mà được định hướng theo bản đồ vùng đã đánh dấu ở bước 3.

Kiểm soát lượng mỡ lấy ra trong suốt ca mổ là kỹ năng đòi hỏi kinh nghiệm cao. Lấy quá ít thì không đạt kết quả mong muốn, lấy quá nhiều ở một điểm thì gây lõm bất đối xứng, lấy quá tổng thể vượt ngưỡng an toàn thì tăng nguy cơ biến chứng huyết động. Ekip phẫu thuật liên tục theo dõi lượng dịch lấy ra trong bình hút và bác sĩ phẫu thuật kiểm tra bằng tay từng vùng để đảm bảo cân đối đường nét cơ thể hai bên.

Mặc gen định hình là yêu cầu bắt buộc, không phải khuyến nghị tùy ý. Gen tạo áp lực đồng đều lên mô dưới da, giúp da co hồi, giảm sưng, ngăn tụ dịch và định hình đường nét cơ thể theo hướng mong muốn. Thời gian mặc gen thường kéo dài từ 4 đến 6 tuần liên tục, thậm chí có thể đến 3 tháng nếu bác sĩ đánh giá cần thiết. Việc bỏ gen sớm vì khó chịu là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến kết quả thẩm mỹ không đạt như kỳ vọng.

Về vận động sau hút mỡ, đi lại nhẹ nhàng trong nhà có thể bắt đầu từ ngày thứ 2-3 sau phẫu thuật và được khuyến khích để giảm nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu. Tuy nhiên, hoạt động thể lực cường độ cao như chạy bộ, tập gym hay bơi lội thường phải đợi đến tuần thứ 4-6 và cần có sự cho phép của bác sĩ sau khi tái khám. Mỗi ca phẫu thuật có phác đồ phục hồi riêng nên người bệnh không nên áp dụng kinh nghiệm của người khác cho mình.

Lịch tái khám thông thường được bố trí vào ngày thứ 3-5, tuần thứ 2, tuần thứ 4 và tháng thứ 3 sau phẫu thuật. Các lần tái khám này không chỉ để kiểm tra vết mổ mà còn để đánh giá tiến trình co hồi da, phát hiện sớm biến chứng như xơ cứng mô dưới da, tụ dịch muộn hay bất đối xứng cục bộ. Theo dõi hồi phục định kỳ cũng là cơ hội để bác sĩ tư vấn thêm về massage thư giãn mô sẹo, thời điểm bắt đầu tập luyện và chế độ dinh dưỡng hỗ trợ quá trình tái tạo mô.