Vùng má không còn mỡ đệm: khuôn mặt hóp lại

Ở giai đoạn đầu, các túi mỡ sâu như túi mỡ má sâu và túi mỡ dưới hốc mắt bắt đầu giảm thể tích trước. Vì đây là lớp nâng đỡ nền tảng, sự mất thể tích ở đây kéo da và mô nông phía trên xuống thấp hơn, ngay cả khi túi mỡ nông vẫn còn tương đối nguyên vẹn. Đây là một trong những lý do tại sao giai đoạn đầu của lão hóa trung mặt thường biểu hiện bằng cảm giác khuôn mặt “phẳng” hơn thay vì nhăn rõ ràng.

Song song với teo mô mỡ, sự suy giảm collagen ở mô liên kết xung quanh các túi mỡ và ở các dây chằng giữ thể tích khiến cấu trúc nâng đỡ yếu đi. Dây chằng và vách ngăn giữa các khoang mỡ vốn giữ các túi mỡ cố định tại vị trí sinh lý của chúng; khi suy yếu, trọng lực bắt đầu kéo mô mềm xuống thấp hơn. Điều này dẫn đến hiện tượng chuyển vị túi mỡ: một số khối mỡ không mất đi hoàn toàn mà dịch chuyển sang vị trí thấp hơn, tạo ra tình trạng vùng trên má hóp trong khi phần má dưới và vùng hàm dưới lại xuất hiện thêm mô mềm sa trễ.

Ngoài lão hóa sinh lý, tốc độ mất thể tích còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ lượng estrogen suy giảm theo tuổi tác, vì estrogen có vai trò duy trì độ dày và độ ẩm của mô liên kết. Đây là một phần lý do phụ nữ sau mãn kinh thường nhận thấy khuôn mặt thay đổi nhanh hơn trong khoảng thời gian ngắn so với trước đó.

Cơ thể không có cơ chế ưu tiên vị trí đốt mỡ, nên khi giảm cân trong thời gian ngắn, mỡ mặt thường giảm song song hoặc thậm chí trước mỡ cơ thể. Da và mô liên kết không có đủ thời gian thích nghi với sự thay đổi thể tích đột ngột, dẫn đến tình trạng má hóp và khuôn mặt trông già hơn sau khi giảm cân dù số cân trên bàn cân trông có vẻ lý tưởng.

Tia UV tác động lên mô liên kết theo hai hướng: một mặt phá vỡ trực tiếp sợi collagen và elastin trong da, mặt khác kích thích phản ứng viêm mạn tính ở mô sâu hơn, gây stress oxy hóa lên cả mô mỡ và tế bào mô liên kết xung quanh các túi mỡ. Người thường xuyên tiếp xúc nắng mà không dùng biện pháp bảo vệ có thể thấy dấu hiệu mất thể tích vùng mặt xuất hiện sớm hơn một thập kỷ so với người có thói quen bảo vệ da nhất quán.

Hút thuốc lá gây co mạch mạn tính, làm giảm lưu thông máu đến mô ngoại vi trong đó có da và mô mỡ vùng mặt. Thiếu dưỡng chất và oxy kéo dài ảnh hưởng đến chuyển hóa tế bào mỡ và tốc độ tổng hợp mô liên kết mới, đẩy nhanh chu kỳ teo mô.

Thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu protein và các vi chất cần thiết cho tổng hợp collagen như vitamin C, kẽm và đồng, cũng làm suy yếu khả năng tự duy trì cấu trúc mô mềm theo thời gian.

Sự bất cân xứng rõ giữa hai bên mặt khi nhìn thẳng, đặc biệt khi một bên má hóp hơn bên còn lại mà không có nguyên nhân rõ ràng. Rãnh mũi má sâu từ mức độ trung bình đến nặng, tức là đường rãnh nhìn thấy khi thư giãn mặt chứ không chỉ khi cười, cũng là dấu hiệu cho thấy lão hóa trung mặt đã tiến triển qua giai đoạn đầu. Vùng thái dương hõm rõ kết hợp với gò má nhô góc cạnh là biểu hiện điển hình của mất thể tích toàn bộ tầng sâu vùng mặt giữa và trên.

Phân tích khuôn mặt chuyên sâu trong nhãn quan thẩm mỹ thường đánh giá mức độ mất thể tích theo từng khoang giải phẫu, không chỉ nhìn tổng thể. Một bác sĩ thẩm mỹ hoặc bác sĩ phẫu thuật tạo hình có kinh nghiệm sẽ đánh giá đồng thời cả ba yếu tố: mức độ teo mô mỡ từng khoang, mức độ sa trễ da và dây chằng, và cấu trúc xương nền để xác định đâu là nguyên nhân chính tạo ra thay đổi hình thái mà người bệnh nhận thấy.