Thiếu oxy gây quầng thâm mắt có đúng như bạn nghĩ?

Thiếu oxy gây quầng thâm mắt là một quan niệm phổ biến, nhưng đây không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp. Trên thực tế, quầng thâm dưới mắt thường hình thành do sự kết hợp giữa tình trạng suy giảm vi tuần hoàn, giãn mao mạch, tăng sắc tố melanin, lão hóa vùng mắt và đặc điểm da mí mắt quá mỏng.

Tóm tắt một cách đơn giản, oxy máu vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình nuôi dưỡng mô. Tuy nhiên, yếu tố quyết định mức độ quầng thâm lại liên quan nhiều hơn đến tốc độ lưu thông máu, tình trạng ứ trệ tĩnh mạch, sự thay đổi sắc tố và cấu trúc giải phẫu của vùng mắt.

Thiếu oxy không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp gây ra quầng thâm mắt. Trong đa số trường hợp, sự thay đổi về vi tuần hoàn và tình trạng ứ trệ máu tĩnh mạch mới là yếu tố tạo ra màu sắc sẫm hơn ở vùng da dưới mắt.

Oxy được vận chuyển trong máu nhờ hemoglobin. Khi quá trình tưới máu mô diễn ra bình thường, các tế bào nhận đủ oxy và dưỡng chất để duy trì hoạt động ổn định. Tuy nhiên, nếu hệ thống vi tuần hoàn hoạt động kém hiệu quả, máu tĩnh mạch có thể tích tụ nhiều hơn ở vùng mao mạch dưới mắt.

Do da mí mắt rất mỏng, sự thay đổi màu sắc của các mạch máu bên dưới sẽ dễ dàng biểu hiện ra bên ngoài, tạo cảm giác vùng mắt trở nên tối màu hơn. Vì vậy, nói rằng thiếu oxy là nguyên nhân duy nhất gây quầng thâm mắt là chưa hoàn toàn chính xác.

Trong y khoa, quầng thâm mắt có thể hình thành theo nhiều cơ chế khác nhau. Mỗi cơ chế đều tạo ra những biểu hiện đặc trưng và cần được đánh giá riêng biệt để xác định nguyên nhân chính xác.

Một số cơ chế thường gặp bao gồm:

Trong nhiều trường hợp, một người có thể đồng thời gặp phải nhiều cơ chế khác nhau, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Thiếu ngủ và mệt mỏi có thể làm quầng thâm trở nên rõ rệt hơn do sự thay đổi của hormone cortisol, hiện tượng giãn mạch và tình trạng suy giảm vi tuần hoàn.

Khi thời gian ngủ bị rút ngắn, cơ thể sẽ gia tăng sản xuất cortisol nhằm duy trì trạng thái tỉnh táo. Điều này có thể làm các mạch máu giãn rộng và dẫn đến hiện tượng ứ trệ tĩnh mạch ở vùng quanh mắt.

Đồng thời, rối loạn nhịp sinh học cũng khiến cơ chế lưu thông dịch hoạt động kém hiệu quả, làm tăng nguy cơ phù nề và khiến vùng da dưới mắt trở nên sẫm màu hơn.

Một số người còn nhận thấy những thay đổi rõ rệt về màu sắc da hoặc sự xuất hiện của các đốm đen dưới mắt khi tình trạng thiếu ngủ kéo dài trong nhiều tuần liên tiếp.

Nhiều trường hợp quầng thâm kéo dài không liên quan trực tiếp đến tình trạng thiếu oxy mà bắt nguồn từ các yếu tố mang tính cơ địa hoặc môi trường sống. Các yếu tố thường gặp gồm:

Tuổi tác càng tăng, lượng collagen và elastin trong da càng suy giảm. Điều này khiến vùng da dưới mắt mỏng hơn, mất đi khả năng nâng đỡ cần thiết và trở nên tối màu rõ rệt hơn. Đây cũng là nguyên nhân khiến da quanh mắt dễ nhăn, đồng thời làm các mao mạch và rãnh lệ lộ rõ hơn trên bề mặt da.