
Vì sao quầng thâm mắt ngày càng đậm?
Quầng thâm mắt có thể đậm dần khi sắc tố vùng mắt tăng lên, mạch máu dưới mắt trở nên dễ nhìn thấy hoặc da quanh mắt mỏng hơn theo thời gian. Bên cạnh đó, tuần hoàn máu, tình trạng kích ứng da và các yếu tố sinh hoạt cũng góp phần làm vùng dưới mắt thay đổi màu sắc. Vì nhiều nguyên nhân có thể xuất hiện đồng thời nên quầng thâm thường không có một diễn biến giống nhau ở tất cả mọi người.
Sắc tố vùng mắt tăng có thể khiến da dưới mắt chuyển sang nâu, nâu sẫm hoặc tối màu hơn vùng da xung quanh. Khi tình trạng tăng sắc tố kéo dài, sự tương phản giữa vùng dưới mắt và phần da còn lại trên khuôn mặt trở nên rõ hơn. Đặc biệt, những người có cơ địa dễ hình thành sắc tố hoặc thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng có thể nhận thấy màu vùng mắt thay đổi rõ theo thời gian.
Mạch máu dưới mắt nằm tương đối gần bề mặt da. Khi da quanh mắt mỏng, các cấu trúc bên dưới có thể nhìn thấy rõ hơn và tạo sắc xanh, tím hoặc xám. Vì vậy, quầng thâm không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng màu nâu; một số trường hợp có màu tối do sự kết hợp giữa mạch máu và sắc tố da.
Tuần hoàn máu tại vùng mắt có thể góp phần làm thay đổi sắc độ quan sát được, đặc biệt khi vùng da này vốn mỏng và dễ nhìn thấy mạch máu. Tình trạng mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc sinh hoạt thất thường có thể khiến vùng mắt trông kém tươi tỉnh hơn. Tuy nhiên, không nên quy mọi trường hợp quầng thâm cho tuần hoàn máu vì sắc tố và cấu trúc da cũng có thể đóng vai trò đáng kể.
Tuổi tác làm quầng thâm dưới mắt rõ hơn thế nào?
Tuổi tác có thể khiến quầng thâm dưới mắt rõ hơn do lão hóa vùng mắt kéo theo nhiều thay đổi cùng lúc: collagen suy giảm, độ đàn hồi da giảm, da trở nên mỏng hơn và mô mềm có thể mất thể tích. Khi những thay đổi này diễn ra, mạch máu và sắc tố dễ được nhìn thấy hơn, đồng thời hõm mắt và bóng đổ vùng mắt có thể tạo cảm giác vùng dưới mắt tối sâu hơn.
Lão hóa vùng mắt không chỉ biểu hiện bằng nếp nhăn. Theo thời gian, cấu trúc nâng đỡ của da và mô mềm thay đổi, khiến vùng dưới mắt có thể kém căng, kém đàn hồi và dễ xuất hiện sự chênh lệch ánh sáng. Những thay đổi này làm quầng thâm vốn có trở nên nổi bật hơn.
Collagen góp phần duy trì cấu trúc và độ săn chắc của da. Khi lượng collagen suy giảm theo tuổi, độ đàn hồi da cũng có xu hướng giảm. Da dưới mắt vốn mỏng nên những thay đổi này có thể dễ nhận thấy hơn, đồng thời làm các mạch máu bên dưới trở nên dễ quan sát.
Mất thể tích mô mềm có thể làm vùng dưới mắt lõm hơn. Khi hõm mắt xuất hiện rõ, ánh sáng không phân bố đều trên bề mặt khuôn mặt mà tạo ra những vùng tối tự nhiên. Vì vậy, quầng thâm có thể nhìn đậm hơn dù nguyên nhân không hoàn toàn nằm ở sắc tố.
Bóng đổ vùng mắt là yếu tố thường bị nhầm với tình trạng da bị sẫm màu. Một vùng lõm sâu hoặc rãnh chuyển tiếp rõ giữa mí dưới và má có thể tạo bóng khiến vùng dưới mắt trông tối hơn. Khi đánh giá tình trạng quầng thâm, cần phân biệt phần màu da thực tế với phần tối do cấu trúc khuôn mặt tạo ra.
Khi quầng thâm thay đổi rõ theo tuổi, nhiều người thường quan tâm giá trị quầng thâm mắt bao nhiêu trước khi lựa chọn phương pháp cải thiện. Tuy nhiên, chi phí có thể phụ thuộc vào nguyên nhân gây quầng thâm, mức độ sắc tố, tình trạng da quanh mắt và cấu trúc vùng dưới mắt.
ĐẶT LỊCH TƯ VẤN
Ánh nắng và thói quen sinh hoạt ảnh hưởng quầng thâm ra sao?
Ánh nắng và thói quen sinh hoạt có thể khiến quầng thâm rõ hơn theo thời gian. Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời có thể thúc đẩy quá trình hình thành sắc tố, trong khi thiếu ngủ, căng thẳng, mất nước hoặc dụi mắt thường xuyên có thể khiến vùng da quanh mắt trông mệt mỏi và dễ kích ứng. Những yếu tố này không phải lúc nào cũng là nguyên nhân duy nhất nhưng có thể làm tình trạng sẵn có trở nên nổi bật hơn.
Tia cực tím có thể kích thích quá trình sản sinh melanin của da. Khi vùng quanh mắt thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không được bảo vệ phù hợp, sắc tố có thể trở nên rõ hơn. Đây là một trong những lý do vùng da dưới mắt cần được quan tâm trong thói quen bảo vệ da hằng ngày.
Thiếu ngủ thường khiến vùng mắt trông mệt mỏi, da có vẻ nhợt hoặc tối màu hơn và các mạch máu bên dưới có thể trở nên dễ nhận thấy. Căng thẳng kéo dài cũng có thể làm chất lượng giấc ngủ và thói quen chăm sóc da bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, thiếu ngủ không phải nguyên nhân giải thích cho mọi trường hợp quầng thâm kéo dài.
Dụi mắt thường xuyên tạo tác động cơ học lên vùng da vốn mỏng và nhạy cảm. Nếu đi kèm kích ứng, viêm hoặc thói quen sử dụng sản phẩm không phù hợp, vùng da quanh mắt có thể trở nên nhạy cảm và thay đổi sắc tố sau kích ứng. Vì vậy, hạn chế chà xát mạnh là một phần quan trọng trong chăm sóc vùng mắt.
Hút thuốc có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe da thông qua nhiều cơ chế, trong khi mất nước khiến da có thể trông khô và kém tươi. Khi vùng da quanh mắt vốn đã mỏng, những thay đổi này dễ làm quầng thâm và nếp nhăn trở nên nổi bật hơn về mặt thị giác.
Quầng thâm do sắc tố khác gì quầng thâm do mạch máu?
Quầng thâm do sắc tố thường thiên về màu nâu hoặc nâu sẫm, liên quan nhiều đến sự gia tăng melanin trong da. Trong khi đó, quầng thâm do mạch máu thường có sắc xanh, tím hoặc xám xanh do mạch máu nông ảnh hưởng đến màu nhìn thấy qua lớp da mỏng. Tuy nhiên, hai cơ chế này có thể cùng xuất hiện, khiến màu quầng thâm trở nên khó phân biệt chỉ bằng quan sát thông thường.
Tăng sắc tố melanin làm vùng da dưới mắt có màu nâu hoặc nâu sẫm hơn vùng xung quanh. Đặc điểm này thường tương đối ổn định khi thay đổi góc chiếu sáng vì màu tối nằm ngay trên da. Mức độ sẫm màu có thể thay đổi tùy cơ địa, tác động của ánh nắng và tình trạng da.
Quầng thâm xanh tím thường dễ xuất hiện khi mạch máu nông nằm bên dưới lớp da mỏng. Màu sắc có thể thay đổi theo ánh sáng, độ dày da và trạng thái vùng dưới mắt. Ở người có da mỏng, các cấu trúc mạch máu bên dưới càng dễ ảnh hưởng đến màu sắc quan sát được.
Ứ máu tĩnh mạch có thể góp phần tạo sắc xanh tím hoặc tối màu tại vùng dưới mắt trong một số trường hợp. Tuy nhiên, màu sắc này không nên được dùng như một tiêu chí riêng để xác định nguyên nhân. Cần xem xét cùng độ mỏng của da, đặc điểm mạch máu và những yếu tố khác tại vùng mắt.
Một số trường hợp không thuộc hoàn toàn vào nhóm sắc tố hoặc mạch máu. Da có thể vừa tăng sắc tố, vừa mỏng khiến mạch máu lộ rõ, đồng thời vùng dưới mắt có hõm tạo thêm bóng đổ. Khi đó, màu quầng thâm có thể pha giữa nâu, tím, xám hoặc đen và thay đổi theo điều kiện ánh sáng.
Do đó, nếu tình trạng đã kéo dài, cần quan sát cả màu sắc lẫn cấu trúc vùng dưới mắt thay vì chỉ đánh giá mức độ đậm nhạt. Đặc biệt, quầng thâm mắt lâu năm có thể liên quan đến một hoặc nhiều yếu tố tồn tại đồng thời, nên việc xác định nguyên nhân cần dựa trên đặc điểm thực tế của vùng mắt.
Tóm tắt bài viết
Quầng thâm mắt ngày càng đậm có thể liên quan đến tăng sắc tố, mạch máu dưới mắt, da mỏng, lão hóa và nhiều yếu tố sinh hoạt. Tuổi tác làm vùng mắt thay đổi thông qua mất collagen, giảm độ đàn hồi và mất thể tích mô mềm, từ đó khiến sắc tố, mạch máu và bóng đổ dễ lộ hơn. Ánh nắng, thiếu ngủ, căng thẳng, dụi mắt và kích ứng cũng có thể làm vùng dưới mắt trông tối màu hơn. Quầng thâm nâu thường liên quan nhiều đến sắc tố melanin, còn sắc xanh tím có thể chịu ảnh hưởng của mạch máu nông. Một trường hợp có thể đồng thời tồn tại cả yếu tố sắc tố, mạch máu và cấu trúc nên cần đánh giá tổng thể thay vì chỉ dựa vào màu sắc.
Câu hỏi thường gặp
Quầng thâm mắt có thể đậm dần theo tuổi không?
Có. Quá trình lão hóa có thể làm da quanh mắt mỏng hơn, giảm độ đàn hồi và thay đổi thể tích mô mềm, khiến mạch máu hoặc vùng lõm dưới mắt dễ nhìn thấy hơn. Sự thay đổi này có thể tạo cảm giác quầng thâm ngày càng rõ dù màu da không thay đổi đáng kể. Ngoài ra, tình trạng tăng sắc tố do ánh nắng và kích ứng kéo dài cũng có thể khiến vùng da dưới mắt sẫm màu hơn.
Thiếu ngủ có phải nguyên nhân khiến quầng thâm ngày càng nặng?
Thiếu ngủ có thể khiến quầng thâm vốn có trở nên rõ hơn do ảnh hưởng đến tuần hoàn và tình trạng da quanh mắt. Tuy nhiên, nếu quầng thâm kéo dài hoặc ngày càng đậm dù đã ngủ đủ, nguyên nhân có thể không chỉ nằm ở giấc ngủ. Sắc tố da, mạch máu nông, da mỏng, cấu trúc hốc mắt và quá trình lão hóa đều có thể góp phần tạo nên biểu hiện này.
Khi nào quầng thâm mắt đậm dần cần được chú ý?
Quầng thâm tăng dần nhưng xuất hiện ổn định ở cả hai bên thường liên quan đến cơ địa, sắc tố, lão hóa hoặc thói quen sinh hoạt. Nếu vùng mắt thay đổi nhanh, chỉ xuất hiện rõ ở một bên hoặc đi kèm sưng, đau, ngứa, đỏ hay thay đổi thị lực, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân. Không nên mặc định mọi trường hợp quầng thâm đều chỉ do thiếu ngủ.
Lưu ý: Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.
